Archiwa postrzeganie perspektyw czasowych | Droga Serca - Lidia Suberlak

Time Perspective Therapy – Terapia Równoważenia Perspektyw Czasowych

Lidia Suberlak — Tue, 10 Feb 2026 18:06:05 +0000

Perspektywa przeszła – pozytywna i negatywna Nigdy nie sądziłam, że postrzeganie upływającego czasu i wydarzeń na przestrzeni lat ma dla nas aż tak głębokie znaczenie. Usłyszałam kiedyś od córki: – Mamo, jak to jest? Rano wstaję i już jest wieczór. Uśmiechnęłam się na to pytanie – z jednej strony rozbrajające, z drugiej… bardzo trafne. Czas dziś nie płynie – on pędzi, a my, zapracowani i zamyśleni, gonimy go resztkami sił, próbując złapać choć odrobinę oddechu pomiędzy szkołą, pracą a chwilą dla rodziny. Kiedy jednak nadchodzi ta upragniona chwila wytchnienia, okazuje się, że… nie potrafimy w niej być. Myślami jesteśmy jeszcze w pracy, przeżuwając słowa niezadowolonego szefa, albo już w kuchni, gotując w głowie kolację. A czas jak potok płynie… Niby żadne odkrycie – większość z nas tego doświadcza. Ale nie miałam pojęcia, że to, jak postrzegamy czas, może realnie wpływać na nasze cierpienie psychiczne. Zamiast żyć tu i teraz, wielu z nas tkwi w bolesnej przeszłości. I choć słyszymy: „zaakceptuj to, co było”, to słowo „zaakceptuj” potrafi działać jak sól na ranę. Zrozumiałam, że sama akceptacja to dopiero początek. Za nią powinno iść: uznanie, transformacja i świadome pożegnanie tego, co było.To dopiero wtedy jesteśmy w stanie opuścić strefę przeszłości, która – choć bolesna – może być znajoma i „bezpieczna” dla naszej podświadomości. Philip Zimbardo poszerzył tę koncepcję, opisując pięć głównych perspektyw czasowych.Jeśli jesteście ich ciekawi – zapraszam na bloga. A jeśli nie jesteście… to też zapraszam. Może się okaże, że właśnie tego teraz Wam potrzeba. Dlaczego pożegnanie przeszłości jest tak ważne? Bo kiedy nadal wzdychamy do niespełnionych miłości czy rozpamiętujemy nietrafione wybory – nie dostrzegamy tego, co dobre. A skoro przeszłość była „ciemna”, teraźniejszość też tak się maluje.To z kolei odbiera nam nadzieję na przyszłość. Okazuje się jednak – co potwierdzają badania – że określenie i zbalansowanie własnej perspektywy czasowej pomaga odzyskać równowagę. Nie tylko czasową – życiową.Metoda Zimbardo przynosi rewelacyjne efekty – nawet u weteranów wojennych i osób z PTSD. Jakiś czas temu, pracując nad własnym tematem, szukałam terapeutów w Polsce pracujących tą metodą. Zaskoczyło mnie, że wielu nie znało jej dobrze. Zastanawiałam się: dlaczego tak skuteczne narzędzia nie znajdują u nas większego zastosowania? Odpowiedzi nie znalazłam, ale znalazłam coś ważniejszego:postanowiłam wziąć odpowiedzialność za własne emocje. Zagłębiłam się w tę metodę i – po kilku tygodniach pracy – widzę ogromne zmiany. To mnie zachęciło, by się tym dzielić. Jeśli masz ochotę sprawdzić, w jakiej perspektywie czasowej funkcjonujesz – zapraszam na bloga. W każdym cieniu przeszłych wydarzeń ukryte są perły. Czasem przysypane bólem, czasem oblepione wstydem, czasem tak głęboko zakopane, że wydaje się, że ich nie ma. Ale są. I to je właśnie odkrywamy na Drodze Serca. Co może Ci pomóc w uzdrawianiu przeszłości: – Zobacz swoją historię z nowej perspektywy czasu (Zimbardo)– Usłysz głos wewnętrznego dziecka i zaopiekuj się jego emocjami (TRE, journaling, medytacje)– Zatrzymaj się przy tym, co niosłaś z rodu – i puść dalej tylko to, co wspiera– Sprawdź, jakie przekonania zapisały się w Twoim ciele (One Brain, totalna biologia)– Zapisz symboliczne zdania i rytuały – np. list do przodków, obraz snu, ślad emocji Polecane praktyki do tego etapu: Osadzenie w teraźniejszości – teraźniejszość hedonistyczna czy fatalistyczna? Kiedy uzdrawiamy przeszłość i przestajemy bać się przyszłości, zostaje pytanie, które dla wielu brzmi wręcz obco: Co mam teraz zrobić z chwilą obecną? Nie chodzi o banał typu „bądź tu i teraz”, bo wielu nie ma pojęcia co to znaczy. Dla osób, które żyły w trybie przetrwania, kontroli lub nadmiernego analizowania, teraźniejszość bywa najtrudniejszym miejscem do oswojenia.A przecież to właśnie teraz jest jedynym momentem, w którym może wydarzyć się realna zmiana. Czym jest osadzenie w teraźniejszości? To znacznie więcej niż uważność. To stan wewnętrznej integracji, w którym Twoje ciało, emocje, myśli i duch spotykają się w jednej chwili – tu i teraz. Bez ucieczek w „co było” ani nadziei, że „kiedyś będzie lepiej”. To zgoda na to, co jest – z całą jego nieidealnością, wzruszeniem, napięciem i pięknem. Zimbardo podkreśla, że najbardziej zdrowa psychicznie osoba to taka, która: Psycholog Philip Zimbardo stworzył model sześciu perspektyw czasu, z których dwie dotyczą właśnie teraźniejszości. Każda z nich wpływa na nasze wybory, emocje i to, jak przeżywamy dzień dzisiejszy. Teraźniejszość hedonistyczna Teraźniejszość fatalistyczna Jak budować osadzenie w TERAZ? – Zaprzyjaźnij się z oporem i autosabotażem – to nie wrogowie. To strażnicy Twojego przetrwania. Zapytaj, czego próbują Cię uchronić. – Uwalniaj emocje „na bieżąco” – nie odkładaj czucia na później. Drżenie (TRE), głos, taniec, krzyk – ciało zna drogę do ulgi i ruchu. – Rozpoznaj i rozpuszczaj przekonania – to nie fakty kierują życiem, lecz interpretacje. Metody kasowania przekonań pomagają odzyskać własną prawdę. – Otwórz się na relację z Bogiem / Duszą / Źródłem – nie musisz wiedzieć „jak” – wystarczy chęć. Prawdziwa obecność duchowa rodzi się w ciszy i intencji. – Uznaj swoją wartość i granice – nie musisz niczego udowadniać. Twoje „jestem” już wystarczy. – Kultywuj obecność w codzienności – w herbacie, w myciu naczyń, w pisaniu dziennika, w spacerze bez celu. To tu mieszka życie. Tworzenie perspektywy przyszłej Czy myślenie o przyszłości może uzdrawiać? Według profesora Philipa Zimbardo – zdecydowanie tak. W swojej koncepcji perspektyw czasowych opisał on, jak nasze nastawienie do przeszłości, teraźniejszości i przyszłości kształtuje nasze decyzje, emocje i tożsamość. Jednym z najbardziej wspierających podejść do czasu jest perspektywa pozytywnej przyszłości. To wewnętrzne nastawienie, które daje nam poczucie celu, motywację do działania i zdolność do pokonywania trudności. Cel: odkrycie wewnętrznego przeznaczenia, świadoma intencja życia i działanie w zgodzie z Duszą. Zawiera: Tu kontynuujesz emocje, ale już z intencją, np. „co jeszcze mnie blokuje przed BYCIEM SOBĄ?” Jak rozwinąć pozytywną orientację przyszłą? – Wyznacz cel, który ma sens dla Ciebie – nie chodzi o to, co wypada. Tylko o to, co daje Ci poczucie znaczenia. – Podziel drogę na kroki – realna przyszłość buduje się z małych, powtarzalnych działań. Każde „dziś” to cegiełka w murze jutrzejszego. – Ucz się z przeszłości, ale nie mieszkaj w niej – perspektywa pozytywnej przyszłości nie wypiera historii. Ona korzysta z niej jak z mapy, a nie jak z kotwicy. – Zauważaj swoje postępy – celebruj nawet małe kroki. To one budują wiarę w sprawczość. – Wizualizuj najlepsze scenariusze – mózg nie odróżnia imaginacji od rzeczywistości. Codzienna praktyka wyobrażania sobie dobrych wersji przyszłości pomaga przeprogramować podświadomość. Pozytywna przyszłość a duchowość Dla wielu osób wiara w pozytywną przyszłość to również aspekt duchowy. Zaufanie, że istnieje plan Duszy, że Wszechświat wspiera, że nie jesteśmy sami. Pozytywna perspektywa przyszłości nie jest naiwna – to akt zaufania w ruch życia. Perspektywa pozytywnej przyszłości to nie „myśl pozytywnie”. To wewnętrzna decyzja, by działać na rzecz przyszłości, której pragniemy, a nie tej, której się boimy. To przestrzeń, w której nadzieja łączy się z realizmem, a planowanie z intuicją. To jedno z najbardziej uzdrawiających miejsc, jakie możesz dać swojemu życiu. Bo choć wszystko dzieje się tu i teraz, to przyszłość zaczyna się od decyzji, które podejmiesz dziś.

Artykuł Time Perspective Therapy – Terapia Równoważenia Perspektyw Czasowych pochodzi z serwisu Droga Serca - Lidia Suberlak.

Perspektywy Czasu – czyli jak Decydujemy o Swoim Życiu?

Lidia Suberlak — Mon, 06 Oct 2025 17:42:11 +0000

Każdego dnia podejmujemy dziesiątki decyzji – drobnych i wielkich, ważnych i mniej ważnych. Czasem działamy spontanicznie a czasem po długich rozważaniach. Ale to, z jakiej perspektywy czasu patrzymy w danej chwili, wpływa na to, jakie wybory podejmujemy i jakie życie budujemy. Orientacja na przeszłość – w stronę wspomnień Osoby zorientowane na przeszłość podejmują decyzje, czerpiąc z pamięci – na podstawie wspomnień. Wracają myślami do tego, co już było – do sukcesów i porażek, do dawnych emocji, wzorców i doświadczeń. Ich sposób działania opiera się na przeżyciach i wspomnieniach. Jeśli przeszłość kojarzy im się z bólem, mogą działać z lęku lub ostrożności. Jeśli jednak pielęgnują dobre wspomnienia – podejmują decyzje z wdzięcznością i spokojem. W ich myśleniu przeważa refleksja, a czasem też nostalgia. Orientacja na teraźniejszość – tu i teraz Ci, którzy żyją teraźniejszością, reagują często spontanicznie. Kierują się tym, co czują w danej chwili, a nie analizą przeszłości czy przewidywaniem przyszłości. Ich decyzje są często szybkie i intuicyjne. Działają pod wpływem bodźców, emocji i bezpośrednich doznań. To osoby, które potrafią cieszyć się chwilą, choć czasem brak im refleksji nad konsekwencjami. To właśnie oni potrafią „tańczyć w deszczu”, ale czasem też zapominają o parasolu. Orientacja na przyszłość – w stronę możliwości Osoby patrzące w przyszłość podejmują decyzje rozważnie, analizując możliwe konsekwencje i planując kolejne kroki. To strategowie życia, którzy myślą o tym, co ich działania przyniosą za tydzień, miesiąc, a nawet za kilka lat. Ich sposób myślenia jest analityczny, oparty na szacowaniu zysków i strat. Potrafią odkładać przyjemność teraz, by osiągnąć większy cel w przyszłości. Czasem jednak tracą kontakt z tym, co dzieje się tu i teraz. Każda z tych perspektyw ma swoją mądrość. Nie chodzi o to, by którąś z nich odrzucać, lecz by nauczyć się przełączać między nimi świadomie.Bo życie smakuje najpełniej wtedy, gdy potrafimy sięgnąć do mądrości przeszłości, uważnie czuć teraźniejszość i z ufnością patrzeć w przyszłość. Jak rozwijać świadomość czasu? Świadome życie to sztuka widzenia całego pejzażu czasu. To umiejętność czerpania z przeszłości, by nie powtarzać błędów. To obecność w teraźniejszości, by naprawdę żyć, a nie tylko istnieć. I to marzenie o przyszłości – bez ucieczki od teraz. Gdy nauczysz się zauważać, z której perspektywy patrzysz, zaczynasz odzyskiwać wpływ. Przeszłość przestaje Cię ograniczać, teraźniejszość staje się przestrzenią doświadczenia, a przyszłość – zaproszeniem do kreacji. Bo czas nie płynie przeciwko nam. Czas tańczy z nami, gdy jesteśmy uważni.A decyzje, które podejmujesz w tym tańcu, stają się nie tyle reakcją, co świadomym ruchem serca.

Artykuł Perspektywy Czasu – czyli jak Decydujemy o Swoim Życiu? pochodzi z serwisu Droga Serca - Lidia Suberlak.

Co się Dzieje, gdy PTSD Pozostaje Nieleczone?

Lidia Suberlak — Mon, 22 Sep 2025 09:30:00 +0000

Zespół stresu pourazowego (PTSD) to nie tylko trudne wspomnienia. To stan, który – jeśli zostaje bez wsparcia – zaczyna wpływać na całe życie człowieka. Philip Zimbardo pisał, że trauma „więzi” w czasie: przeszłość wciąż wdziera się w teraźniejszość, a przyszłość jawi się jako pusta i bezsensowna. Jak rozpoznać, że PTSD nie jest leczone? Jakie skutki niesie nieleczone PTSD? 1. Depresja i poczucie beznadziei – życie traci sens, przyszłość wydaje się zamknięta. 2. Problemy w relacjach – bliscy czują się odrzuceni, co pogłębia samotność. 3. Uzależnienia – alkohol, leki czy inne substancje bywają próbą uciszenia lęku i koszmarów. 4. Fizyczne wyczerpanie – przewlekły stres wyniszcza ciało, wpływa na odporność, układ sercowo-naczyniowy i trawienny. 5. Uwięzienie w przeszłości – człowiek nie potrafi patrzeć do przodu, bo całą energię pochłania walka z traumą. Dlaczego warto sięgnąć po pomoc? PTSD to uraz psychiczny, a nie „słabość charakteru”. Tak jak złamana kość wymaga leczenia, tak i psychika potrzebuje wsparcia, by odzyskać równowagę.Terapia pozwala przywrócić poczucie teraźniejszości, nauczyć się regulować emocje i odbudować relacje z innymi.Im szybciej zaczniemy proces leczenia, tym łatwiej przerwać spiralę bólu, izolacji i wstydu.

Artykuł Co się Dzieje, gdy PTSD Pozostaje Nieleczone? pochodzi z serwisu Droga Serca - Lidia Suberlak.