Archetyp Matki we Śnie

Między lojalnością a własną drogą

Sny o matce należą bodajże do najbardziej poruszających i jednocześnie najbardziej mylących. Wiele lat temu, gdy we śnie przychodziła do mnie mama, zawsze odbierałam tę wizytę dosłownie. Dopiero po długim czasie, gdy poznałam bliżej język marzeń sennych zrozumiałam, że tak naprawdę chodzi o symbolikę. Zatem, sny o matce często budzą emocje: poczucie winy, żal, a czasem lęk, że „coś jest nie w porządku” – z nami albo z relacją. Z perspektywy psychologii głębi to jednak nie są sny o realnej matce, lecz o jednym z najsilniejszych archetypów ludzkiej psychiki: o Archetypie Matki.

Carl Gustav Jung pisał, że archetyp Matki jest pierwotnym obrazem bezpieczeństwa, przynależności i życia, ale ma także swój cień – kontrolującą, odrzucającą, zatrzymującą rozwój stronę. I właśnie ta dwoistość bardzo często pojawia się w snach kobiet w momentach życiowych przełomów.

Matka w śnie nie jest osobą – jest strukturą

Farida w swej książce „Mandala Cienia” pisze o rchetypie matki tak:

Farida Sorana

Dla obudzonej duszy świat jest ciemnością – żeńskością, w którą wchodzi, aby zapuścić korzenie i określić swoje powołanie (archetyp Wielkiej Matki). Pomysły zaś czerpie ze świadomości zbiorowej – nagromadzonej przez pokolenia wiedzy, która inspiruje i pobudza, zgodnie z męską zasadą aktywności (archetyp Starego Mędrca).

Gdy we śnie matka:

• odrzuca,
• jest chłodna,
• krytyczna,
• „wredna” lub obojętna – tak, jak w moim…

nie oznacza to, że taka jest realna matka. Sen pokazuje nasz wewnętrzny obraz matki, który nosimy w sobie jako zapis relacji rodzinnych, lojalności rodowych i niewidzialnych zobowiązań.

Powiązany post: O tym, jak człowiek wyrasta z ciemności ku światłu

Ten obraz aktywuje się szczególnie wtedy, gdy kobieta podejmuje decyzję wbrew oczekiwaniom matki chcąc nadal załużyć na jej akceptację i miłość. Pojawia się wtedy gdy wychodzi z roli „dobrej córki” i zaczyna słuchać własnego powołania zamiast rodowej narracji.

Wtedy archetyp Matki staje się strażnikiem starego porządku.

Pierwsza więź i jej cień

Pierwsza więź z matką ma ogromny wpływ na nasze wychowanie, reakcje i rozwój osobisty. To właśnie ta więź, kształtująca się już w łonie matki, determinuje nasze poczucie bezpieczeństwa, samoocenę oraz umiejętności budowania relacji. Matka staje się naszym pierwszym nauczycielem, podporą i przewodnikiem w świecie. Dlatego tak ważne jest, by ta więź była właściwie rozwijana. Niestety – wiemy dobrze, że nie zawsze tak się dzieje.

Zaburzenia więzi z matką mogą mieć długofalowe konsekwencje:
– trudności w budowaniu zdrowych relacji,
– problemy emocjonalne,
– poczucie odłączenia od własnej kobiecości i energii żeńskiej,
– skłonność do przejmowania ról opiekuńczych w związkach,
– zamianę ról: bycie „silną”, „ogarniętą”, „dorosłą” za innych.

Fragment e-booka: „Kobiecość w pełni. Budowanie mocy i pewności siebie”

I właśnie to wszystko wraca w snach.

Ucisk w klatce piersiowej – głos serca w konflikcie

Często po takich snach pojawiają się reakcje cielesne: ucisk w klatce piersiowej, napięcie, płacz, bezsenność. W języku Junga to moment, w którym serce oddziela się od dotychczasowej przynależności, a psychika próbuje zintegrować nowy etap.

To nie jest regres.
To jest inicjacja.

Gdy ktoś prosi mnie o pomoc w zrozumieniu snu, pytam także o emocje, które są barometrem tego, co zachodzi we śnie.

Droga zamiast matki – sen o podróży jako odpowiedź duszy

Gdy po śnie o matce pojawia się sen o drodze, pociągu, bilecie, podróży – nie jest to przypadek. Psychika przesuwa ciężar decyzyjny: z relacji → na drogę, z matki zaś → na własny los.

W takich snach często:

• pojawiają się inne kobiety (niekontrolujące, zwyczajne),
• podróż przebiega spokojnie,
• widoki są piękne,
• nie ma katastrofy, tylko korekty trasy.

To znak, że dusza przejmuje ster, nawet jeśli ego wciąż czuje pomieszanie.

Archetyp Matki a poczucie winy

Najtrudniejszym momentem separacji od archetypu Matki nie jest bunt, lecz poczucie winy: „postąpiłam wbrew niej”,„zraniłam ją”, „jestem nielojalna” i cała masa innych czasem irracjonalnych epitetów poniżających siebie.

Jung podkreślał, że indywidualizacja zawsze przechodzi przez winę, ale nie po to, by w niej zostać. Tylko po to, by odkryć, że: oddzielenie nie oznacza utraty miłości lecz odzyskanie siebie.

Dojrzałość zamiast zerwania

Sny o matce nie wzywają do zerwania relacji. One zapraszają do: zdjęcia matki z pozycji wewnętrznego autorytetu, do przestania pytania o zgodę i rozpoczęcia życia z własnego centrum. Kobieta, która to robi, nie walczy z matką. Ona idzie swoją drogą.

Jeszcze na koniec kilka słów

Sen o archetypie Matki przychodzi często wtedy, gdy coś jest gotowe. Gotowe, by przejść z lojalności do sensu. Z przynależności do prawdy i z duchowości nieucieleśnionej do duchowości żywej.

Bo – jak pokazuje psyche – psychologia naprawdę jest miejscem na ducha.