Czym jest Trauma?

Czym różni się trauma od stresu?

Trauma to temat, który dotyka nas wszystkich – choć w różny sposób. Nie zawsze widoczna na pierwszy rzut oka, zostawia ślady w ciele, umyśle i emocjach. To nie tylko nagłe dramatyczne wydarzenia, takie jak wypadek, przemoc czy katastrofa, ale też chroniczne napięcia, zaniedbania czy stresy w dzieciństwie, które pozostają w nas na długo. Każdy człowiek doświadcza stresu – jest naturalną reakcją na wyzwania, presję czy zagrożenie. Trauma pojawia się, gdy doświadczenie jest tak intensywne lub długotrwałe, że nasze ciało i umysł nie mają czasu ani zasobów, by się z nim uporać w naturalny sposób. W efekcie część nas „zamraża się” w reakcji, a wspomnienia i emocje mogą wracać w nieoczekiwanych momentach, wywołując silne reakcje.

Rodzaje traumy

Według dr Marty Tyszko – certyfikowanego psychoterapety, wyróżniamy 3 rodzaje traumy:

1. Trauma ostra – jednorazowe, dramatyczne wydarzenie: wypadek, napad, utrata bliskiej osoby.
2. Trauma chroniczna – powtarzające się doświadczenia przemocy, zaniedbania, długotrwały stres.
3. Trauma rozwojowa – wczesne doświadczenia w dzieciństwie, które kształtują nasze poczucie bezpieczeństwa, relacje i przekonania o świecie.

Jak trauma oddziałuje na ciało i umysł

Trauma nie ogranicza się tylko do wspomnień – wnika głęboko w nasze ciało i umysł. Może powodować:

• przewlekłe napięcia mięśniowe, bóle głowy, problemy ze snem, układem pokarmowym, sercem, odpornością;
• intensywne emocje, takie jak lęk, poczucie winy, wstyd, smutek;
• powtarzające się myśli traumatyczne, flashbacki i poczucie zagrożenia.

Trauma a PTSD i dysocjacja

Nie każda trauma prowadzi do zespołu stresu pourazowego (PTSD), ale w niektórych przypadkach objawy są tak silne, że wymagają specjalistycznej pomocy. Dysocjacja, czyli „oddzielenie” części świadomości od przeżycia, jest mechanizmem obronnym – mózg próbuje w ten sposób ochronić nas przed bólem emocjonalnym.

Dlaczego warto zrozumieć traumę

Zrozumienie, czym jest trauma, jest pierwszym krokiem ku uzdrowieniu. Świadomość tego, że nasze reakcje – emocjonalne, myślowe czy fizyczne – są odpowiedzią na przeżycia, a nie naszą „słabością”, pozwala na empatię wobec siebie i innych. To punkt wyjścia do pracy z emocjami, przekonaniami i ciałem w kolejnych etapach.

Zatem trauma to doświadczenie, które może pozornie być „niewidoczne”, a mimo to kształtuje nasze życie. Rozróżnienie traumy od zwykłego stresu, poznanie jej rodzajów i zrozumienie, jak wpływa na ciało i umysł, daje poczucie kontroli i bezpieczeństwa. To pierwszy krok, by świadomie rozpocząć proces uzdrowienia.